Kısmi Süreli (Part-Time) Çalışma Hakları 2026: Ücret, SGK ve İzin Hesabı
Yayın tarihi: 2026-03-30
Kısmi Süreli Çalışma Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca işçinin normal haftalık çalışma süresinin (45 saat) önemli ölçüde altında belirlenen çalışma süresiyle istihdam edilmesi kısmi süreli iş sözleşmesi olarak tanımlanır. Uygulamada "part-time" veya "yarı zamanlı çalışma" olarak da bilinen bu çalışma biçimi son yıllarda tekstil, perakende, medya ve bilgi teknolojileri sektörlerinde yaygınlaşmıştır.
Eşit Davranma İlkesi
İşveren, kısmi süreli çalışanla tam süreli çalışan arasında salt çalışma süresi farklılığına dayalı ayrım yapamaz. Ücret, prim, ikramiye ve sosyal yardımlar orantılı (pro-rata) olarak belirlenir; ancak işçinin temel haklarından esaslı ölçüde yoksun bırakılması 4857 m.5 kapsamında ayrımcılık sayılır.
2026 Yılı Ücret Hesabı
| Parametre | Tam Süreli (45 saat/hafta) | Kısmi Süreli (22,5 saat/hafta) |
|---|---|---|
| Brüt Asgari Ücret | 33.030 TL | 16.515 TL (oransal) |
| SGK İşçi Payı (%14) | 4.624,20 TL | 2.312,10 TL |
| SGK İşveren Payı (%21,75) | 7.183,28 TL | 3.591,64 TL |
| Gelir Vergisi (birinci dilim %15) | Aylık bordro üzerinden hesaplanır | Aynı şekilde hesaplanır |
| Kıdem Tazminatı Tavanı | 53.919,68 TL (tam) | Çalışılan süre oranında uygulanır |
Yıllık İzin Hesabı
4857 m.53 uyarınca yıllık izne hak kazanma koşulları kısmi süreli çalışanlar için de aynıdır: işe başlama tarihinden itibaren bir yıllık kıdem. Ancak izin süresi, çalışma günü esasına göre hesaplanır:
- 1–5 yıl kıdem: 14 iş günü
- 5–15 yıl kıdem: 20 iş günü
- 15 yıl ve üzeri: 26 iş günü
Kısmi süreli çalışan haftada 3 gün çalışıyorsa, "14 iş günü" izin fiilen 14 çalışma günü (yaklaşık 5 haftalık izin periyoduna karşılık gelir) olarak uygulanır.
SGK ve Sosyal Güvenlik Hakları
Kısmi süreli çalışmada SGK prim ödeme gün sayısı, fiilen çalışılan gün sayısı üzerinden hesaplanır. Haftada 3 gün çalışan işçinin aylık prim günü yaklaşık 12-13 gündür. Emeklilik koşullarını sağlamak daha uzun süre alacağından işçilerin bu durumu göz önünde bulundurması önerilir.
Kıdem Tazminatı Hesabı
Kısmi süreli çalışanlarda kıdem tazminatı, fiilen çalışılan günlere karşılık gelen gün sayısı üzerinden hesaplanır. Örnek:
| Durum | Hesaplama |
|---|---|
| 10 yıl, haftada 22,5 saat çalışma | (22,5 / 45) × 10 yıl × son brüt giydirilmiş günlük ücret × 365/12 |
| Tavan kontrolü | Hesaplanan aylık kıdem tabanı 53.919,68 TL'yi geçemez |
İşçinin Hakları ve Sık Yapılan Hatalar
- İşveren, kısmi süreli işçiyi tam süreli kadro açıldığında bilgilendirmek ve başvuru imkânı tanımak zorundadır (4857 m.13/4).
- Kısmi süreli çalışanı diğer haklardan (eğitim, sosyal etkinlik, iletişim kanalı) mahrum bırakmak eşit davranma ilkesine aykırıdır.
- Sözleşmede belirlenen çalışma saatlerinin dışında sürekli fazla çalışma yaptırılması, söz konusu sürelerin tam süreli çalışma kapsamına dönüştürüldüğü anlamına gelir.
Sık Sorulan Sorular
Kısmi süreli çalışan işe iade davası açabilir mi?
Evet. İşyerinde otuzdan fazla işçi çalışması ve işçinin en az altı aylık kıdemi bulunması koşuluyla 4857 m.18 kapsamında iş güvencesinden yararlanır.
Kısmi süreli çalışan emekli olabilir mi?
Evet; ancak sigortalılık gün sayısı düşük biriktiğinden emeklilik koşullarını sağlamak daha uzun yıllar alabilir. 2026 itibarıyla emeklilik için gereken asgari prim gün sayısı 7200 gündür.
2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL | SGK işveren payı: %21,75 | Kıdem tazminatı tavanı: 53.919,68 TL.
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Bireysel hesaplamalar için iş hukuku uzmanından destek almanız önerilir.