İşsizlik Sigortası Kanunu — Ödenek ve Primler
İşsizlik sigortası primlerini, işsizlik ödeneği hak kazanma koşullarını, kısa çalışma ödeneğini ve istihdam teşvik programlarını düzenleyen kanun. İş akdi sona eren sigortalıları ekonomik açıdan koruma altına alır.
İşsizlik Sigortası Kapsamı
4857 sayılı İş Kanunu ile diğer kanunlara göre bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalılar ile bunların işverenleri işsizlik sigortasına tabi tutulur. İşsizlik sigortası, sigortalı çalışanları işsizlik riskine karşı korur; prim toplamak, işsizlik ödeneği ödemek ve istihdamı destekleyici hizmetler sunmak amacıyla kurulmuştur.
İşsizlik Sigortası Prim Oranları
İşsizlik sigortası primi, sigortalının aylık brüt kazancı üzerinden hesaplanır. Prim oranları: sigortalı için yüzde bir, işveren için yüzde iki ve Devlet için yüzde bir olarak belirlenmiştir. İşveren, sigortalı payını ücretinden keserek kendi payıyla birlikte her ay Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödemekle yükümlüdür. 2026 yılı itibarıyla asgari ücret (33.030 TL brüt) üzerinden işsizlik sigortası işçi payı aylık 330,30 TL, işveren payı ise 660,60 TL'dir.
İşsizlik Ödeneğine Hak Kazanma Koşulları
İşsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için sigortalının: (1) hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli çalışmış olması, (2) son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş bulunması, (3) iş akdinin kendisi tarafından sona erdirilmemiş olması gerekmektedir. Haklı nedenle işveren tarafından yapılan fesihler, emeklilik, askerlik gibi nedenlerle işten ayrılmalar ödeneğe hak kazandırmaz; yalnızca işveren tarafından yapılan geçersiz veya haksız fesihlerde ödeneğe başvurulabilir.
İşsizlik Ödeneğinin Miktarı ve Süresi
İşsizlik ödeneği günlük miktarı; sigortalının son dört aylık prime esas kazançlarının aylık ortalamasının yüzde kırkıdır. Bu miktar asgari ücretin yüzde seksenini geçemez. Ödeme süresi: 600 gün prim ödemiş olanlara 180 gün, 900 gün prim ödemiş olanlara 240 gün, 1080 ve daha fazla gün prim ödemiş olanlara 300 gün boyunca ödenek ödenir. Ödeneğin süresi içinde yeni bir iş bulunamazsa İŞKUR aktif istihdam tedbirlerinden yararlanma hakkı devam eder.
Kısa Çalışma Ödeneği
Genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma süreleri geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılan ya da işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işçilere kısa çalışma ödeneği ödenir. Kısa çalışma ödeneği miktarı, sigortalının son 12 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde altmışıdır. Ödeneğin günlük miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde ellisini geçemez.