Kalite Kontrol Uzmanı Görev Tanımı

Kalite Kontrol Uzmanı Görev Tanımı — 2025 Güncel Rehber

Kalite Kontrol (QC) Uzmanı, üretim veya hizmet süreçlerinde ürün ve proses kalitesini izleyen, sapmaları tespit eden, uygunsuzluk raporlarını yöneten ve düzeltici faaliyet süreçlerini koordine eden kalite profesyonelidir. Kalite Müdürü'ne bağlı olarak çalışır; üretim, tedarikçi kalitesi ve müşteri memnuniyeti arasında kritik bir köprü işlevi görür.

Pozisyon Bilgileri

Pozisyon Amacı

Şirketin ürün ve hizmetlerinin müşteri beklentilerini, yasal gereksinimleri ve şirket kalite standartlarını karşıladığını güvence altına almak; hata maliyetini minimize etmek ve sürekli iyileştirme kültürünü desteklemektir.

Temel Görev ve Sorumluluklar

1. Gelen Malzeme ve Hammadde Kalite Kontrolü

• Tedarikçilerden gelen hammadde, yarı mamul ve satın alınan parçaların giriş kalite kontrolünü gerçekleştirmek
• Numune alma planlarını (AQL tabanlı) oluşturmak ve uygulamak
• Uygun olmayan malzemeleri karantinaya almak, etiketlemek ve tedarikçiye iade sürecini başlatmak
• Tedarikçi kalite performansını izlemek ve kalite bültenlerini hazırlamak

2. Proses İçi ve Son Ürün Kalite Kontrolü

• Üretim hattındaki kritik kontrol noktalarında (CCP) proses kontrolleri yapmak
• Üretim sürecinde örnekleme yaparak boyutsal, görsel ve fonksiyonel ölçümler gerçekleştirmek
• Bitmiş ürün muayenelerini prosedüre uygun yürütmek ve sevkiyat onayını vermek
• Reddedilen ürünleri ilgili birimlerle birlikte değerlendirmek (yeniden işleme, imha, müşteriye bildirim)

3. Uygunsuzluk Yönetimi (NCR / CAPA)

• Uygunsuzluk raporlarını (Non-Conformance Report — NCR) eksiksiz biçimde hazırlamak ve sisteme kaydetmek
• 8D, 5 Neden veya Ishikawa (Balık Kılçığı) yöntemleriyle kök neden analizi yapmak
• Düzeltici ve Önleyici Faaliyet (CAPA) planını oluşturmak, uygulatmak ve etkinliğini doğrulamak
• Tekrar eden uygunsuzluk trendlerini analiz etmek ve sistematik çözümler geliştirmek

4. İstatistiksel Proses Kontrol (SPC) ve Kalite Araçları

• SPC kontrol kartlarını (X-R, X-S, p, u) oluşturmak, izlemek ve alarm durumlarında müdahale etmek
• Proses yeterlilik indekslerini (Cp, Cpk) hesaplayarak proses kararlılığını değerlendirmek
• Ölçüm Sistemi Analizi (MSA/Gage R&R) çalışmalarını koordine etmek
• FMEA çalışmalarına kalite uzmanı sıfatıyla katılmak ve risk öncelik sayılarını izlemek

5. Kalibrasyon ve Ölçüm Ekipmanı Yönetimi

• Kalibrasyon planını oluşturmak ve tüm ölçüm cihazlarının zamanında kalibre edilmesini sağlamak
• Kalibrasyon kayıtlarını tutmak; süresi dolan veya sapma gösteren cihazları kullanım dışı bırakmak
• Cihaz envanterini güncel tutmak ve yeni ölçüm cihazı kabulünde validasyon sağlamak

6. Kalite Sistemi ve Denetimler

• ISO 9001, IATF 16949, ISO 22000 veya sektöre özgü standartlar kapsamında iç denetimler gerçekleştirmek
• Dış denetim (müşteri, sertifikasyon kuruluşu) hazırlıklarını koordine etmek ve denetimlere eşlik etmek
• Kalite el kitabını, prosedürleri ve kontrol planlarını güncel tutmak
• Kalite iyileştirme projelerine liderlik etmek veya aktif katılım sağlamak

Aranan Nitelikler

Eğitim

• Lisans mezunu — Endüstri Mühendisliği, Makine Mühendisliği, Kimya Mühendisliği, Gıda Mühendisliği veya ilgili teknik bölümler
• ISO 9001 İç Denetçi Sertifikası tercih sebebi (zorunlu olan sektörlerde zorunlu)
• Six Sigma Green Belt veya Black Belt avantaj sağlar

Deneyim

• En az 2-4 yıl kalite kontrol veya kalite güvence deneyimi
• Üretim ortamında (otomotiv, gıda, plastik, metal vb.) pratiği olan adaylar tercih sebebi
• IATF 16949 veya FSSC 22000 kapsamında çalışma geçmişi avantajlıdır

Teknik Yetkinlikler

• Kalite Standartları: ISO 9001, IATF 16949, ISO 14001, ISO 22000 / FSSC 22000 (sektöre göre)
• Kalite Araçları: SPC, FMEA, MSA, 8D, PPAP, Control Plan, APQP
• Ölçüm: Koordinat Ölçüm Makinesi (CMM), kumpas, mikrometre, pürüzlülük ölçüm aletleri
• İstatistik: Minitab, SigmaXL veya Excel bazlı SPC çalışmaları
• ERP: SAP QM modülü veya benzer kalite yönetim yazılımı

Kişisel Yetkinlikler

• Analitik düşünme ve veri yorumlama
• Detaylara dikkat ve hassas gözlem yeteneği
• Üretim ekibiyle yapıcı iletişim ve çözüm odaklı tutum
• Baskı altında kalite standartlarından taviz vermeme kararlılığı
• Sürekli öğrenme ve yeni kalite metodolojilerine açıklık

İş Kanunu ve Kalite Mevzuatı Kapsamında Yükümlülükler

• Ürün Sorumluluğu (TBK md. 561): Hatalı ürünün neden olduğu zarar sorumluluğu bağlamında kalite kontrolün belgelenmesi
• Belge Saklama: Kalite kayıtlarının (NCR, CAPA, kalibrasyon raporları) ISO 9001 md. 7.5 uyarınca belirlenen süre boyunca saklanması
• İSG Entegrasyonu (6331): Kalite kontrol noktalarında çalışanların güvenli çalışma koşullarını sağlamak
• Gıda/İlaç Sektörü: Gıda işletmelerinde Gıda Kodeksi ve FDA/CE uyumluluğunun kalite kayıtlarına yansıtılması

Kariyer Yolu

Performans Kriterleri (KPI)

• İlk Geçiş Verimi (First Pass Yield): Yeniden işleme olmadan standartları karşılayan ürün oranı (%98+ hedef)
• Müşteri Şikayet Oranı: Toplam sevkiyata oranla müşteri kalite şikayeti sayısı (PPM bazlı)
• CAPA Zamanında Kapatma: Açılan NCR'ların hedef sürede kapatılma yüzdesi (%90+)
• İç Hata Maliyeti: Yeniden işleme, imha ve fire kaynaklı maliyet (kademeli azalma hedefi)
• Kalibrasyon Uyumu: Zamanında kalibre edilen cihaz oranı (%100)
• Denetim Bulgusu: Dış denetimde büyük (major) uygunsuzluk sayısı (sıfır hedef)