İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Uzmanı Görev Tanımı

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Uzmanı Görev Tanımı — 2025 Güncel Rehber

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Uzmanı, 6331 sayılı İSG Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca işverenin görevlendirmekle yükümlü olduğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı onaylı A, B veya C sınıfı uzmanlık belgesine sahip teknik profesyoneldir. İşyerinde risk değerlendirmesi, iş kazası önleme, eğitim, denetim ve acil durum yönetimi faaliyetlerini yürütür; işyeri hekimiyle koordineli çalışarak çalışan sağlığını ve güvenliğini korur.

Pozisyon Bilgileri

Yasal Dayanak

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu m. 6/1-a uyarınca tüm işverenler, işyerinin tehlike sınıfına uygun nitelikteki İSG uzmanını görevlendirmekle yükümlüdür. İşyeri kendi bünyesinde uzman istihdam edemiyorsa OSGB'lerden hizmet alabilir.

Pozisyon Amacı

İşyerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı oluşturarak iş kazası ve meslek hastalığı risklerini kontrol altına almak; mevzuat yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmek ve çalışanların fiziksel, ruhsal bütünlüğünü korumaktır.

Temel Görev ve Sorumluluklar

1. Risk Değerlendirmesi ve Tehlike Yönetimi

• İşyerinin tüm faaliyet alanlarında tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi çalışmalarını yürütmek; sonuçları belgelemek
• Fine-Kinney, L-Tipi Matris, HAZOP veya FMEA yöntemleriyle riskleri puanlandırmak ve önceliklendirmek
• Risk azaltma tedbirlerini belirlemek, uygulanmasını takip etmek ve etkinliğini doğrulamak
• Yeni ekipman, proses veya alanlar devreye girdiğinde risk değerlendirmesini güncellemek
• Ramak kala (near-miss) bildirimi kültürünü teşvik etmek ve raporlama sistemini işletmek

2. İSG Eğitimleri ve Farkındalık

• Yıllık İSG eğitim planını oluşturmak; yasal asgari saatlere uygunluğu sağlamak
• İşe giriş, görevi değişim ve periyodik tazeleme eğitimlerini vermek ve kayıt altına almak
• KKD kullanımı, kimyasal güvenlik, acil tahliye, yangın söndürme konularında pratik eğitimler düzenlemek
• Eğitim etkinliğini ölçmek; katılım listelerini ve belgelerini 10 yıl saklamak

3. İş Kazası Araştırması ve Raporlama

• Kaza anında olay yeri güvenceye almak, tanıkları belirlemek ve soruşturma başlatmak
• 5 Neden, Balık Kılçığı veya 8D metodolojisiyle kök neden analizi yapmak
• Kaza raporunu ve düzeltici-önleyici faaliyetleri (CAPA) hazırlamak; uygulanmasını izlemek
• İş kazasını SGK'ya 3 iş günü içinde bildirmek (5510 md. 13)
• Kaza istatistiklerini derleyerek (sıklık oranı, şiddet oranı) periyodik raporlamak

4. Acil Durum Yönetimi

• Yangın, deprem, kimyasal sızıntı, patlama senaryoları için Acil Durum Eylem Planı hazırlamak
• Acil müdahale ekiplerini (yangın söndürme, ilk yardım, tahliye) oluşturmak ve eğitmek
• Yılda en az bir kez tatbikat düzenlemek ve değerlendirme raporu hazırlamak
• Acil çıkış işaretleme, toplanma noktaları ve acil ekipman bakımını koordine etmek

5. Yasal Denetim ve Uyum

• Periyodik iç İSG denetimleri yapmak; bulgularını kategorize ederek aksiyon planıyla raporlamak
• İş Müfettişi ve SGK denetimlerinde işveren adına hazırlık yapmak ve temsil etmek
• İşyeri ortam ölçümlerini (gürültü, toz, aydınlatma, kimyasal) akredite laboratuvarlarla koordineli organize etmek
• KKD ihtiyaç analizini yapmak; standartlara uygun donanım seçmek ve kullanım takibini denetlemek
• İSG Kurulu toplantılarını düzenlemek, gündem hazırlamak ve toplantı kararlarını takip etmek

Aranan Nitelikler

Eğitim

• A Sınıfı: Mühendislik fakültesi mezunu (herhangi bir dal)
• B Sınıfı: Mühendislik, Fizik, Kimya veya teknik bölüm lisans mezunu
• C Sınıfı: Sağlık meslek lisansı veya teknik önlisans mezunu
• İSG Mühendisliği veya İSG Yüksek Lisansı tercih sebebi

Deneyim

• En az 3-5 yıl sahada İSG deneyimi
• Tehlikeli veya çok tehlikeli sektör (üretim, inşaat, kimya, enerji, madencilik) deneyimi güçlü tercih
• ISO 45001 iç denetçilik deneyimi avantaj sağlar

Teknik Yetkinlikler

• Belge: Çalışma Bakanlığı onaylı A, B veya C Sınıfı İSG Uzmanlık Belgesi (zorunlu)
• Standartlar: ISO 45001, OHSAS 18001, TS EN standartları
• Risk Metodolojileri: Fine-Kinney, L-Tipi Matris, HAZOP, FMEA, JSA
• Mevzuat: 6331 sayılı Kanun ve bağlı 30+ yönetmelik; SGK iş kazası bildirimi mevzuatı
• Yazılım: Risk değerlendirme yazılımları, CAD okuma, MS Office raporlama araçları

Kişisel Yetkinlikler

• Güçlü gözlem ve risk algılama yeteneği
• Her kademedeki çalışanla etkili iletişim ve ikna becerisi
• Sorumluluk bilinci ve kuralları uygulama kararlılığı
• Raporlama disiplini ve dokümantasyon titizliği
• Mevzuat değişikliklerini proaktif izleme ve uyarlama

İSG Mevzuatı Kapsamında Yükümlülükler

• Risk Değerlendirmesi Güncelleme (6331 md. 10): Çok tehlikeli: 2 yıl; Tehlikeli: 4 yıl; Az tehlikeli: 6 yılda bir veya önemli değişikliklerde
• Çalışma Süresi Zorunluluğu (İSG-KATİP): Az tehlikeli: 10 dk/kişi/ay; Tehlikeli: 15 dk/kişi/ay; Çok tehlikeli: 20 dk/kişi/ay
• İş Kazası Bildirimi (5510 md. 13): Kazanın öğrenilmesinden itibaren 3 iş günü içinde SGK'ya bildirim
• Eğitim Kayıtları: Tüm İSG eğitimlerinin belgelenerek 10 yıl saklanması
• İSG Kurulu (6331 md. 22): 50 ve üzeri çalışanda kurulun oluşturulması ve aylık toplantılar

Kariyer Yolu

Performans Kriterleri (KPI)

• Kaza Sıklık Oranı (LTIFR): Kayıp iş günü doğuran kazalar / 1.000.000 çalışma saati (sıfır hedef)
• Kayıp İş Günü Oranı: Kazalar sonucu kaybedilen toplam iş günü (minimizasyon)
• Eğitim Tamamlanma Oranı: Yıllık İSG eğitim planının gerçekleşme yüzdesi (%100)
• Risk Değerlendirmesi Güncelliği: Güncel ve geçerli risk değerlendirmesi kapsam oranı (%100)
• Denetim Bulgusu Kapatma Oranı: Belirlenen sürede kapatılan aksiyon yüzdesi (%95+)
• Ramak Kala Raporlama Oranı: Ayda raporlanan ramak kala sayısı (artan trend pozitif gösterge)