İş Güvenliği Uzmanı Görev Tanımı

İş Güvenliği Uzmanı Görev Tanımı — 2025 Güncel Rehber

İş Güvenliği Uzmanı, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde işyerinde iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek amacıyla risk değerlendirme, eğitim, denetim ve acil durum yönetimi faaliyetlerini yürüten teknik uzmandır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı onaylı A, B veya C sınıfı uzmanlık belgesiyle görev yapar; doğrudan işveren veya vekili olan İK/İSG Müdürü'ne bağlı çalışır.

Pozisyon Bilgileri

Pozisyon Amacı

İşyerinde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamını oluşturarak iş kazası ve meslek hastalığı risklerini minimize etmek; 6331 sayılı İSG Kanunu ile ilgili yönetmelikler kapsamındaki tüm yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesini sağlamak ve çalışanların fiziksel, ruhsal ve sosyal iyiliğini korumaktır.

Temel Görev ve Sorumluluklar

1. Risk Değerlendirmesi ve Tehlike Analizi

• İşyerinde tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi çalışmalarını hazırlamak, güncellenmesi gereken durumlarda revize etmek
• Fine-Kinney, L-Tipi Matris veya FMEA gibi metodolojileri kullanarak riskleri puanlamak ve önceliklendirmek
• Risk azaltma tedbirlerini belirlemek, uygulanmasını takip etmek ve etkinliğini doğrulamak
• Ramak kala (near-miss) olaylarını kayıt altına almak, kök neden analizi yapmak
• Yeni makine, ekipman veya proses değişikliklerinde risk analizlerini güncellemek

2. İSG Eğitimleri

• Yıllık eğitim planını oluşturmak ve onaylatmak (az tehlikeli: ≥8 saat/yıl; tehlikeli: ≥12 saat/yıl; çok tehlikeli: ≥16 saat/yıl)
• İşe giriş, yenileme ve görev değişikliği eğitimlerini vermek ve belgelendirmek
• KKD kullanımı, acil durum prosedürleri ve yangın söndürme eğitimlerini organize etmek
• Eğitim etkinliğini ölçmek ve kayıtlarını yasal süre boyunca (10 yıl) saklamak

3. İş Kazası Yönetimi ve Raporlama

• İş kazalarında olay yeri incelemesi yaparak kök neden analizini tamamlamak
• İş kazasını SGK'ya yasal süresinde bildirmek (işverenin 3 iş günü bildirme yükümlülüğü — 5510 md. 13)
• Kaza raporunu ve düzeltici-önleyici faaliyetleri kayıt altına alarak takip etmek
• Meslek hastalığı şüphelerinde işyeri hekimiyle koordineli hareket etmek

4. Acil Durum Yönetimi

• Yangın, deprem, kimyasal sızıntı ve tahliye senaryolarına yönelik Acil Durum Eylem Planı hazırlamak
• Acil durum tatbikatlarını yılda en az bir kez organize etmek ve değerlendirme raporu hazırlamak
• Acil çıkış yollarını, toplanma noktalarını ve acil ekipmanları belirlemek ve işaretlemek
• Acil müdahale ekiplerini (yangın, ilk yardım, tahliye) oluşturmak ve eğitmek

5. Denetim ve Mevzuat Uyumu

• İşyerinde periyodik iSG denetimlerini gerçekleştirmek, bulgularını raporlamak
• İş Müfettişi veya SGK denetimlerinde işvereni temsil etmek ve gerekli belgeleri sunmak
• Periyodik kontrol ve ölçümleri (gürültü, toz, titreşim, kimyasal maruz kalım vb.) koordine etmek
• KKD ihtiyaç analizini yapmak, uygun donanımı seçmek ve kullanım takibini denetlemek
• İSG Kurulu'na katılmak, toplantı tutanaklarını düzenlemek ve alınan kararların takibini yapmak

Aranan Nitelikler

Eğitim

• A Sınıfı: Mühendislik fakültesi mezunu (Makine, Elektrik, Kimya, İnşaat, Endüstri vb.)
• B Sınıfı: Mühendislik, Fizik, Kimya veya teknik bölüm lisans mezunu
• C Sınıfı: Sağlık meslek lisansı veya teknik önlisans mezunu
• İSG Yüksek Lisansı veya İSG Mühendisliği programı mezuniyeti avantaj sağlar

Deneyim

• En az 3-5 yıl İSG alanında deneyim
• Tehlikeli veya çok tehlikeli sektör (üretim, inşaat, kimya, madencilik) deneyimi tercih sebebi
• OSGB veya işyeri kadrosunda hizmet geçmişi

Teknik Yetkinlikler

• Belgeler: Çalışma Bakanlığı onaylı A, B veya C Sınıfı İSG Uzmanlığı Belgesi (zorunlu)
• Risk Değerlendirme: Fine-Kinney, L-Matris, HAZOP, FMEA metodolojileri
• Mevzuat: 6331 sayılı Kanun ve bağlı yönetmelikler, İSG mevzuatı değişiklikleri
• Ölçüm ve Analiz: İş hijyeni ölçüm metodları, kişisel maruziyet değerlendirmesi
• Raporlama: İSG kayıt formları, kaza soruşturma raporu, tatbikat değerlendirme

Kişisel Yetkinlikler

• Analitik gözlem ve risk algılama yeteneği
• İletişim ve ikna becerisi (her kademedeki çalışanla etkili iletişim)
• Sorumluluk bilinci ve kural dışı durumda müdahale kararlılığı
• Raporlama disiplini ve dokümantasyon titizliği
• Mevzuat güncellemelerini takip etme ve uyarlama becerisi

İş Kanunu ve İSG Mevzuatı Kapsamında Yükümlülükler

• Risk Değerlendirmesi (6331 md. 10): İşyerinin tehlike sınıfına uygun sıklıkta (çok tehlikeli: 2 yıl, tehlikeli: 4 yıl, az tehlikeli: 6 yılda bir) güncellenmesi
• İş Kazası Bildirimi (5510 md. 13): Kazanın öğrenilmesinden itibaren 3 iş günü içinde SGK'ya e-Bildirge üzerinden bildirim
• Eğitim Belgesi Saklama: İSG eğitimlerine ait kayıtların 10 yıl süreyle arşivlenmesi
• Çalışma Süresi (6331 md. 8): İSG uzmanının çalıştığı işyerinde mevzuatta öngörülen asgari süre kadar hizmet vermesi (ay/çalışan sayısı bazında)
• İSG Kurulu (6331 md. 22): 50 ve üzeri çalışan bulunan işyerlerinde kurulun oluşturulmasına ve aylık toplantılara iştirak

Kariyer Yolu

Performans Kriterleri (KPI)

• İş Kazası Sıklık Oranı: (Kaza sayısı / toplam çalışma saati) × 1.000.000 (sıfır hedef)
• Kayıp İş Günü Oranı: Kaza kaynaklı kaybedilen iş günü sayısı (minimizasyon hedefi)
• Risk Değerlendirmesi Güncelliği: Geçerli ve güncel risk değerlendirmesi kapsamındaki süreç yüzdesi (%100)
• Eğitim Tamamlanma Oranı: Yıllık İSG eğitim planının gerçekleşme yüzdesi (%100)
• Ramak Kala Bildirimi: Dönem başına raporlanan ramak kala olay sayısı (artan trend hedef)
• Denetim Bulgusu Kapatma Oranı: İSG denetim bulgularının öngörülen sürede kapatılma yüzdesi (%95+)